2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවට බලපෑ ඩිට්වා සුළිසුළඟින් දැඩි ලෙස හානි වූ මාර්ග කිලෝමීටර් 600ක් අලුත්වැඩියා කර යළි ඉදිකිරීම සඳහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 110ක අරමුදලක් ලෝක බැංකුව අනුමත කර තිබේ.
සැප්තැම්බර් 30 වැනිදා නිවේදනය කරන ලද මෙම මූල්‍ය ආධාරය, වඩාත් අගතියට පත් ප්‍රජාවන් තුළ වෙළෙඳපොළවලට, පාසල්වලට හා සෞඛ්‍ය සේවා ලබාගැනීමට ප්‍රවේශය ලබාදෙන මාර්ග යළි ස්ථාපනය කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය දෙනු ඇත.
ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන සංගමයේ (IDA) අර්බුද ප්‍රතිචාර කවුළුව (Crisis Response Window) ඔස්සේ ලබාදෙන මෙම අරමුදල, අධික කාලගුණික තත්ත්වයන්ට එරෙහිව ඔරොත්තු දිය හැකි ලෙස නිර්මාණය කරන ලද ඉංජිනේරු ක්‍රමවේද, වැඩිදියුණු කළ ජලාපවහන පද්ධති හා නාය යෑම් ආරක්ෂණ ක්‍රම සහිතව ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතුවලට සහාය වනු ඇත.
“මෙය මාර්ග අලුත්වැඩියා කිරීමට වඩා වැඩි යමක්. මෙය ජීවනෝපායන් යළි ස්ථාපනය කිරීම, ගොවීන් වෙළෙඳපොළවලට හා පවුල් අත්‍යවශ්‍ය සේවාවලට යළි සම්බන්ධ කිරීම පිළිබඳ කාරණයකි,” යැයි ශ්‍රී ලංකාව සඳහා වූ ලෝක බැංකු සමූහයේ රටේ කළමනාකරු ගෙවෝර්ග් සර්ග්සියාන් මහතා පැවසීය.
මෙම අතිරේක මූල්‍යකරණය, දැනට ක්‍රියාත්මක “සියලුම දෙනා ඇතුළත් සම්බන්ධතා හා සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය” (Inclusive Connectivity and Development Project) වසර තුනකින් දීර්ඝ කරන අතර, එමගින් මෙම ව්‍යාපෘතිය යටතේ ලෝක බැංකුවේ සමස්ත ආයෝජනය ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 610ක් දක්වා ළඟා වේ.
මෙම ආයෝජනය තුළින් ඉලක්කගත දිස්ත්‍රික්ක අටක් පුරා පුද්ගලයන් 830,000කට වඩා සෘජු ප්‍රතිලාභ ලබාදෙන අතර, පුද්ගලයන් මිලියන 2කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් වෙත ළඟාවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ප්‍රතිසංස්කරණ හා නඩත්තු කටයුතු තුළින් නව හෝ වැඩිදියුණු කළ රැකියා අවස්ථා 5,671ක් පමණ නිර්මාණය කිරීමට ද අපේක්ෂා කරන අතර, තේ, එළවළු හා වී ගොවීන් 22,000කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් නැවත ගැනුම්කරුවන් හා සැපයුම් දාම වෙත සම්බන්ධ කිරීමට ද මෙමගින් හැකිවනු ඇත.
ලෝක බැංකුවට අනුව, 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවට බලපෑ ඩිට්වා සුළිසුළඟ මගින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.1ක පමණ හානියක් සිදුවූ අතර, දිස්ත්‍රික්ක 25ම ආවරණය කරමින් පුද්ගලයන් මිලියන 2කට ආසන්නව බලපෑමට ලක්විය. ප්‍රවාහන අංශයට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 973ක් පමණ හානි සිදුවී ඇති අතර, ප්‍රතිසංස්කරණ අවශ්‍යතා ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.31ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.